Demir-çelik ve alüminyum için <em class="uline" style="font-style:normal">test cihazları</em>
TS EN ISO 6892-1'e göre çekme dayanımı, akma ve uzama, ısıl işlem, boya parlaklığı ve rengi — inşaat demiri haddehaneleri, çelik servis merkezleri, tel çekme ve alüminyum ekstrüzyon tesislerinin her döküm ve partide yaptığı kalite kontroller.
Demir-Çelik ve Alüminyum — Genel Bakış
<strong>Demir-çelik ve alüminyumda hangi testler yapılır?</strong> Temel test, TS EN ISO 6892-1'e (ABD'de ASTM E8) göre çekme testidir: inşaat demiri, sac, tel veya ekstrüzyon profilden alınan numune kontrollü hızda kopana kadar çekilir; çekme dayanımı (Rm), akma dayanımı (ReH veya Rp0,2) ve kopma uzaması (A) ölçülür. Beton çeliği için TS 708 / EN 10080, alüminyum ekstrüzyon için TS EN 755-2 gibi ürün standartları minimum değerleri belirler; çekme testi her döküm veya partinin bu değerleri sağladığını kanıtlar.
<strong>Ne kadar kuvvet gerekir?</strong> Kopma kuvveti = çekme dayanımı × kesit alanı. Rm'si 650 MPa civarında olan B500 sınıfı bir inşaat demiri Ø12 mm'de yaklaşık 74 kN, Ø16 mm'de 131 kN'da kopar; bu çaplar için 200 kN'luk AL-UN200 rahat bir pay bırakır. Ø20 mm'de kuvvet 200 kN'a yaklaşır, daha kalın çubuklar için daha yüksek kapasiteli cihaz gerekir. 6063-T6 alüminyum profilden alınan şerit numune (yaklaşık 40 mm² kesit) 10 kN civarında koparken ince alüminyum sac ve folyo şeritleri yalnızca birkaç yüz newton ister — burada 5 kN'luk AL-UN5 daha hassas ölçüm sağlar.
<strong>Sonucu çeneler belirler.</strong> Hidrolik kama çeneler (50–500 kN, yuvarlak ve yassı numune için değiştirilebilir yüzeyler) sabit sıkma kuvveti sağlar; böylece nervürlü demir çenede kaymaz ve çene ağzından kopmaz. Sabit yüzeyli mekanik çeneler ise ince yassı sac ve folyo için uygundur.
Dayanımın yanı sıra laboratuvarlar numuneleri kül fırınında (250–1.000 °C — örneğin çelik numunelerin tavlanması veya sertleştirilmesi, alüminyumun çözeltiye alma işlemi) ve iklimlendirme kabininde (−50 ile 150 °C, %20–98 bağıl nem) ısıl işleme ve koşullandırmaya tabi tutar. Boyalı ve elektrostatik toz boyalı alüminyum profillerde ISO 2813'e göre 60° parlaklık — Qualicoat tipi boya şartnamelerinin kullandığı geometri — ve onaylı numuneye göre renk farkı (ΔE, L*a*b*) kontrol edilir.
Test cihazları (8)
200 kN Üniversal Test Cihazı (AL-UN200)
Çeneler (Hidrolik)
5 kN Üniversal Test Cihazı (AL-UN5)
Çeneler (Mekanik)
Kül Fırını (Muffle Fırın)
İklimlendirme Kabini
Parlaklık Ölçer
Yüksek Kalite Renk Ölçer (Kolorimetre)
Kapsanan test standartları
Merak edilenler
Çelik ve alüminyumda çekme testi nedir?
TS EN ISO 6892-1'e (ASTM E8) göre işlenmiş veya tam kesitli numunenin kontrollü hızda kopana kadar çekildiği testtir. Cihaz kuvvet–uzama eğrisini kaydeder; çekme dayanımı (Rm), akma dayanımı (ReH veya Rp0,2) ve kopma uzaması (A) raporlanır.
İnşaat demiri çekme testi için hangi cihaz gerekir?
Kapasitesi çubuğun kopma kuvvetini (çekme dayanımı × kesit alanı) aşan bir cihaz. B500 sınıfı inşaat demirinde bu değer Ø12 mm'de yaklaşık 74 kN, Ø16 mm'de 131 kN'dur; hidrolik kama çeneli Alarge AL-UN200 (200 kN, çift kolon) bu çapları karşılar. Ø20 mm ve üzeri için daha yüksek kapasiteli cihaz gerekir.
İnşaat demiri ve çelikte neden hidrolik çene kullanılır?
Hidrolik kama çeneler test boyunca sabit sıkma kuvveti sağlar; nervürlü demir ve yuvarlak numuneler çenede kaymaz veya çene ağzından kopmaz — bu durum sonucu geçersiz kılar. Alarge hidrolik çeneleri 50–500 kN kapasitelidir ve yuvarlak ile yassı numune için değiştirilebilir yüzeylere sahiptir.
Alüminyum profiller nasıl test edilir?
Profil cidarından kesilen şerit numuneler TS EN ISO 6892-1'e göre çekilir ve sonuçlar alaşım ile temper durumuna (ör. 6063-T6) ait TS EN 755-2 minimum değerleriyle karşılaştırılır. Yaklaşık 40 mm²'lik bir şerit 10 kN civarında koptuğu için 200 kN'luk cihazda test edilir; ince sac ve folyo daha hassas kuvvet çözünürlüğü için 5 kN'luk AL-UN5'te test edilir.
Boyalı veya toz boyalı alüminyum profillerde hangi kontroller yapılır?
ISO 2813'e göre 60° parlaklık (Qualicoat tipi boya şartnamelerinin kullandığı geometri; çok parlak veya mat yüzeyler için 20° ve 85°), onaylı numuneye göre renk farkı (ΔE, L*a*b*) ve iklimlendirme kabininde nem / sıcaklık dayanımı.
Metal laboratuvarında kül fırını ne için kullanılır?
Mekanik testten önce küçük numunelere 250–1.000 °C arasında ısıl işlem uygulamak için — örneğin çeliğin tavlanması, normalizasyonu veya sertleştirilmesi ya da alüminyumun çözeltiye alınması. Alüminyumun düşük sıcaklıkta (250 °C altı) yapay yaşlandırması için ise laboratuvar etüvü gerekir.
Satın almadan önce çelik veya alüminyum numunemi test ettirebilir miyim?
Evet. İnşaat demiri, tel, sac veya profil numunelerinizi İstanbul'daki Alarge tesisine gönderebilir ya da getirebilir, çekme testini Alarge'ın kendi cihazında canlı ve ücretsiz izleyebilirsiniz.
Ne ürettiğinizi söyleyin — laboratuvarınızı birlikte kuralım.
Ürününüzü, malzemenizi ve tabi olduğunuz standartları paylaşın; mühendislerimiz doğru cihaz setini ve konfigürasyonu önersin.